Jaap Schreurs Kunstschilder

Leven en Werk van Jaap Schreurs (1913-1983)

Kunstschilder en vader

5.0 Leven en werk in Utrecht bij het gezin

In deze nieuwe periode waren er veel ontwikkelingen: In verband met de baan van Eva verhuisde het gezin in 1951 naar Utrecht. Al snel kreeg Jaap daar een buitenechtelijke relatie, hetgeen jarenlang een sterke invloed op het gezin uitoefende. Ook speelde zijn maagzweer erg op. Hoewel dit in de loop der jaren zijn algemene gezondheid steeds verder zou gaan aantasten, tekende en schilderde hij onverminderd door.

Vrouw met rode tulp

Eta verf op hardboard

27x41cm ± 1955

Begin jaren '50 was er in Utrecht nog geen kunstacademie en het benodigde schildersmateriaal was er niet of nauwelijks te krijgen. Mede daardoor stapte Jaap over naar de nieuwe, door Talens uitgebrachte, Eta-verf, waarmee sneller gewerkt kon worden. Hoewel de kleuren minder warm-expressief waren, was hij enthousiast over de mogelijkheden die de snelle droogtijd met zich meebracht.

Om de vlakkere expressie van deze verfkwaliteit enigszins te compenseren mengde hij er zand doorheen om zo meer reliëf te krijgen. Maar de stukken werden hierdoor wel extra zwaar in gewicht.

Rood Paardje

Eta verf met zand gemengd op board 65x67cm ± 1960

Ook ontstonden tijdens vakanties de losse schetsen weer, vaak getekend met een houttakje, ingedoopt in een inktpotje dat in het plaatselijke vakantiedorpje even snel was gekocht: Jaap moest wel, want als hij niet werkte speelde bij hem de maagzweer weer op.

't Steen in Antwerpen - 1953

Dorpje ergens in Frankrijk

Ondertussen zette Eva een pension op, waardoor zij voortaan thuis kon blijven bij haar kinderen. In samenwerking met diverse maatschappelijke organisaties wist zij dit pension te ontwikkelen tot een woongemeenschap, waarin aan mensen van diverse nationaliteiten en achtergronden, waaronder ook gehandicapten, een woonplek kon worden geboden. In deze kunstzinnig-cosmopolitische situatie groeiden Nelleke en Paula verder op.

Kamperen in Frankrijk - 1954

De haven van Cadzand - 1952

Hofje ergens in Frankrijk

Twee vrienden 1957

83x83cm Eta verf met zand gemengd op hardboard

In de woongemeenschap die gaandeweg ontstond zochten de gasten Jaap graag op zijn atelier op om met hem persoonlijk van gedachten te wisselen. Die gesprekken konden toch wel tot diep in de nacht duren. Ook bracht hij in een grotere setting, bijvoorbeeld als iedereen aan tafel zat, de visie van Krishnamurti ter sprake, waarmee hij ruimte bracht in aanvankelijke verschillen van mening. In zekere zin functioneerde hij zo in de gemeenschap als een vertrouwd aanspreekpunt en groeide in die zin uit tot de ziel van het huis.

In die jaren gaf hij ook leiding aan een schildergroepje dat uitging van het "Centrum voor Zelfbezinning" in Utrecht

Een van de pensiongasten organiseerde (ondanks Jaap's twijfes) een tentoonstelling van het werk in Norg (Drente). Tot ieders verrassing werd daar het merendeel van de getoonde schilderijen verkocht, zodat we uit deze periode hier nog maar een paar overgebleven stukken kunnen tonen.

Drie vrouwen bij een bankje 50x55cm

Eta verf op board met zand gemengd ± 1958

Ondanks zijn nieuwe relatie en de vele contacten in de woongemeenschap voelde Jaap zich in die jaren eenzaam. Mede door zijn schuwe karakter kon hij geen aansluitng vinden in de Utrechtse kunst-scene. "Die lui doen hier allemaal zo raar", zei hij dan. Wellicht voelde hij ook het gemis aan zijn vrienden-vakbroeders, die in het kunstminnend Den Haag zijn natuurlijke omgeving hadden bevolkt.

Meerdere keren haalde hij dochter Paula over om stiekem van school thuis te willen blijven en met hem de dag door te brengen. Dat was dan altijd verbindend en gezellig. Een enkele keer verzuchtte hij dan tegenover haar dat, hoewel hij in het pension veel aanspraak had, hijzelf toch bij niemand terecht kon, en dat hij graag een vriend zou willen hebben.